Odczyt MZS Radosława Sikorskiego, z dn. 19.01.2009r.

W poniedziałek 19 stycznia 2009 roku miał miejsce odczyt Ministra Spraw Zagranicznych - Radosława Sikorskiego, "Relacje transatlantyckie - szanse i wyzwania", zorganizowany przez Stowarzyszenie Euro-Atlantyckie oraz Business Centre Club.

Minister Sikorski wyraźnie zaznaczył, że świat potrzebuje Stanów Zjednoczonych jako lidera, ale takiego, który swoich sojuszników traktuje jak partnerów.

W kontekście polsko-amerykańskiej umowy w sprawie tarczy antyrakietowej zapewnił, że Polska jest gotowa wypełniać wszystkie swoje zobowiązania. Dodał także, że strona polska rozumie, iż ostateczną decyzję w tej sprawie nowa administracja Obamy podejmie po uważnym rozpatrzeniu wszystkich jej aspektów.
- Liczymy, że Stany Zjednoczone będą kontynuować wsparcie dla modernizacji polskich sił zbrojnych. Uważamy, że leży ono w interesie nie tylko Polski, ale także całego Sojuszu (Północnoatlantyckiego) - podkreślił Sikorski.

Minister spodziewa się, że nowa amerykańska administracja będzie chciała się projektowi tarczy "przyjrzeć", a trzeba pamiętać, iż presja na nią będzie olbrzymia, gdyż - jak mówił - w tym roku deficyt budżetowy USA może sięgnąć tysiąca miliardów dolarów. - To są olbrzymie sumy, więc strona amerykańska będzie szukała oszczędności - oświadczył Sikorski.

Jednocześnie zaznaczył, że stanowisko polskiego rządu w tej mierze jest racjonalne, tzn. podpisana została umowa z odchodzącą administracją USA, a teraz "bez nadmiernej łapczywości i jakiegoś fanatyzmu" strona polska czeka, czy nowa administracja honorując kształt zawartej umowy będzie chciała ją kontynuować czy nie.

Szef MSZ podkreslił, że umowa o tarczy została zawarta z Amerykanami "w optymalnym czasie i optymalnym kształcie". Sikorski powiedział, że zdawano sobie sprawę, iż nowej amerykańskiej administracji prawdopodobnie będzie "trochę mniej" zależało na tej umowie, więc zawarto ją w ostatnim możliwym momencie za czasów poprzedniej administracji USA, otrzymując "najlepsze możliwe warunki".

W ocenie Sikorskiego dzisiaj bardziej niż kiedykolwiek od zakończenia zimnej wojny potrzebne jest "silne i odnowione partnerstwo" między USA a Unią Europejską oparte na wartościach i zbieżnych interesach.

Jego zdaniem kryzys finansowy oraz postępująca w ślad za nim recesja gospodarcza w USA i wielu krajach europejskich będą miały poważne konsekwencje polityczne i będą tworzyły szereg wyzwań dla całej wspólnoty transatlantyckiej.

Szef dyplomacji zaznaczył, że z optymizmem oczekuje na inaugurację działalności nowego prezydenta USA.

Jak przypomniał, jeszcze w trakcie kampanii wyborczej Barack Obama opowiedział się za potrzebą bliskiej współpracy z sojusznikami i wielokrotnie powtarzał, że Ameryka nie może sama sprostać wyzwaniom, dodając zarazem, że świat nie może im sprostać bez Ameryki.

- Jestem przekonany, że w tej sprawie panuje po obu stronach Atlantyku pełna zgoda - mówił Sikorski. Jak dodał, w naszym interesie jest, aby USA i UE działały wspólnie. - Mamy nadzieję na rzeczową, strategiczną dyskusję w trakcie zapowiadanego nieformalnego spotkania szefów państw i rządów UE z prezydentem Obamą w Pradze - oświadczył szef MSZ.

Odnosząc się do kwestii bezpieczeństwa regionalnego minister ocenił, że program Partnerstwa Wschodniego, przygotowany przez Polskę i Szwecję, stanowi alternatywę wobec rosyjskiej polityki odbudowy strefy wpływów.

Jednocześnie stanowczo podkreślił, że celem tej inicjatywy "nie jest izolacja Moskwy", ale "wspieranie transformacji w krajach Europy Wschodniej" oraz że program Partnerstwa Wschodniego jest także dla Rosji otwarty.

Szef MSZ dodał, że w ramach UE panuje zgoda, iż Rosja ma kluczowe znaczenie, należy jednak pamiętać - jak mówił - iż Zachód potrzebuje Rosji w takim stopniu, w jakim Rosja potrzebuje Zachodu, o czym można się było przekonać w ostatnich dniach. "My potrzebujemy gazu, Rosja potrzebuje naszych pieniędzy" - powiedział szef MSZ.
- Jako wspólnota transatlantycka powinniśmy bronić swoich wartości w stosunkach z tym krajem i mówić na tyle, na ile się da, jednym głosem - zaznaczył Sikorski.
- Powinniśmy wskazywać korzyści wynikające z konstruktywnego podejścia Moskwy i rezygnacji przez nią z polityki konfrontacji - podkreślił szef dyplomacji.

W jego ocenie trzeba Rosji wysłać czytelny sygnał, że nie można pogodzić partnerstwa z Europą i Stanami Zjednoczonymi z jednoczesnymi groźbami wysuwanymi pod adresem niektórych państw europejskich.

Sprawozdanie sporządziła Nika